หน้าแรก > รายละเอียดบทความ

บทความเพื่อสุขภาพ

การสลายนิ่วด้วยคลื่นกระแทก

นพ.สัภยา ศุภนันตฤกษ์
4 พฤศจิกายน 2562

 

 

HIGHLIGHTS:

 

  • การสลายนิ่วด้วยคลื่นกระแทก ทำให้เกิดบาดแผลเล็กน้อย
  • รบกวนการทำงานของไตน้อย ใช้ได้ดีสำหรับนิ่วขนาดเล็ก
  • จำนวนไม่มาก และอยู่ตำแหน่งเข้าถึงยาก สามารถกลับบ้านได้ไว


  การใช้คลื่นที่เกิดจากการใช้พลังงานกระตุ้นของเหลวแวดล้อมกระแทกนิ่วที่เป็นเป้าหมาย ซึ่งแหล่งกำเนิดที่นิยมใช้มีอยู่ 3 ประเภท

  1. Electrohydraulic
  2. Electromagnetic
  3. Piezoelectric

 

       ซึ่งพลังงานที่ได้จะเปลี่ยนเป็นคลื่นพลังงานโดยมีการรวมกันเข้าสู่จุด focus ที่กำหนดไว้ และทำให้เกิดการอัดกระแทกรอบด้าน และการกระจายแรงกระแทกโดยรอบจุดตกกระทบ โดยใช้การเล็งตำแหน่งจากเครื่องเอกซเรย์เคลื่อนที่ และ/หรือ อัลตร้าซาวน์ ซึ่งการใช้การรักษาวิธีนี้ทำให้เกิดบาดแผลเล็กน้อย รบกวนการทำงานของไตน้อย ใช้ได้ดีสำหรับนิ่วขนาดเล็ก จำนวนไม่มาก และอยู่ตำแหน่งเข้าถึงยาก สามารถกลับบ้านได้ไว

 

นิ่วประเภทใดบ้างที่เหมาะกับการสลายนิ่ว

 

       นิ่วแทบทุกประเภทสามารถทำการสลายได้ แต่อัตราความสำเร็จขึ้นอยู่กับความแข็งและส่วนประกอบของนิ่ว นิ่วโดยส่วนมากมีความแข็งในระดับที่สามารถแตกทำลายได้ ทั้งนี้สามารถประเมินได้จากการทำเอกซเรย์ หรือเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ ปัจจัยที่เอื้อต่อการใช้การสลายนิ่ว คือ นิ่วขนาดไม่ใหญ่เกิน 1.5 ซม. มีจำนวนน้อย 1-2 เม็ด ผู้รับการรักษามีรูปร่างไม่หนาเกินไป

 

นิ่วที่ไม่เหมาะกับการสลายนิ่ว

 

      นิ่วที่มีความแข็งมากเกินไป โดยสามารถวัดจากเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ได้ โดยวัดความสว่างมากกว่า 1000 HU นิ่วมีขนาดใหญ่ มีจำนวนมาก นิ่วที่มีอยู่มีภาวะแทรกซ้อนที่เสี่ยงต่อผู้รับการสลายนิ่ว โดยเฉพาะ มีการติดเชื้ออยู่ ณ ปัจจุบัน, มีการอุดตันของท่อไตที่อยู่ในระดับต่ำกว่านิ่ว, ไตข้างที่รับการรักษามีภาวะไตวายเรื้อรัง และผู้รับการรักษามีโรคประจำตัวที่ควบคุมไม่ได้ เช่น ความดันโลหิตสูงมาก มีกระเปาะเส้นเลือดใกล้เคียงบริเวณนิ่ว

 

ระยะเวลาที่ใช้ในการรักษา

 

      ระยะเวลาในการสลายนิ่วแต่ละครั้งใช้เวลาประมาณ 60-75 นาที จำนวนครั้งในการสลายนิ่วขึ้นกับความแข็งของนิ่ว และขนาด ของนิ่วซึ่งไม่แน่นอน โดยอาจมีปัจจัยอื่นๆร่วมด้วยเช่น ความร่วมมือของผู้รับการสลายนิ่วเพื่อความแม่นยำของการสลายนิ่ว

 

การสลายนิ่วมีภาวะแทรกซ้อนอะไรบ้าง

 

      ภาวะแทรกซ้อนที่พบเจอได้ทั่วไป คือ ความดันโลหิตที่สูงขึ้นขณะสลายนิ่ว ,การปัสสาวะมีเลือดปน ,แผลที่บริเวณคลื่นผ่าน, มีการอุดตันของเศษนิ่วในท่อไตที่ระดับต่ำลงมา และ การปวดขณะทำ ในกรณีที่ไม่ได้ใช้วิธีการนำสลบร่วมด้วย ภาวะแทรกซ้อนที่เกิดเจอได้แต่ในอัตราที่ต่ำกว่า เช่น การบาดเจ็บของไต และท่อไต, การติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ และ การเลือดออกผิดปกติ

 

โอกาสที่กลับมาเป็นซ้ำเมื่อเทียบกับวิธีอื่นๆ

 

      หากนิ่วได้รับการสลาย และถูกกำจัดออกได้หมด การเกิดเป็นซ้ำเมื่อเทียบกับวิธีอื่นนั้นไม่แตกต่างกัน แต่การกำจัดนิ่วออกหมดนั้นสำหรับวิธีการสลายนิ่วนั้นถือว่าต่ำกว่าวิธีอื่น ยกเว้นการสลายนิ่วที่ตำแหน่งท่อไตส่วนบน และในไตด้านบน

 

การเตรียมตัวและขั้นตอนการตรวจ

 

      หลังจากได้รับการวินิจฉัย และรับคำแนะนำวิธีการจัดการนิ่วแล้ว หากการสลายนิ่วไม่รับการนำสลบ ผู้เข้ารับการสลายนิ่ว ไม่จำเป็นต้องงดน้ำ และอาหาร โดยสามารถเตรียมตัวจากบ้านมารับการสลายนิ่วในวันที่นัดหมายได้เลย แต่หากต้องการการนำสลบเพื่อรับการสลายนิ่วจำเป็นต้องงดน้ำและอาหารก่อนรับการสลายนิ่ว 8 ชม. และรับสารน้ำทางเส้นเลือดด้วย ในการสลายนิ่ว ผู้รับการสลายนิ่วเปลี่ยนเป็นชุดเข้าห้องผ่าตัด ไม่สวมเครื่องประดับ นอนบนเตียงสลายนิ่วที่จัดไว้ ขณะทำการสลายนิ่วผู้รับการสลายนิ่วนอนนิ่งขยับร่างกาย ให้น้อยที่สุด หายใจเป็นจังหวะช้าๆ เพื่อให้คลื่นพลังงานเข้าจุดเป้าหมายที่ต้องการให้มากที่สุด โดยสามารถขอยาแก้ปวดได้เป็นระยะขณะทำการสลายนิ่ว

 

การดูแลหลังสลายนิ่ว

 

    ดื่มน้ำมากๆ งดออกกำลังกายรุนแรงประมาณ 2 อาทิตย์ สามารถทำกิจวัตรประจำวันทั่วไปได้ รับประทานยาที่ได้รับหลังสลายนิ่วตามคำสั่งแพทย์

 

บทความโดย  

   

นพ. สัภยา ศุภนันตฤกษ์

ศัลยแพทย์ระบบทางเดินปัสสาวะ

 

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม

ศูนย์ศัลยกรรมระบบทางเดินปัสสาวะ สมิติเวชศรีราชา

ชั้น 1 ตึก A   038-320300 ต่อ 5910

 

ติดต่อสมิติเวช

 

ศูนย์ข้อมูลเพิ่มเติม

โรงพยาบาลสมิติเวช ศรีราชา

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม โทร. 038-320-300