หน้าแรก > รายละเอียดบทความ

บทความเพื่อสุขภาพ

การล้างไตแบบประสิทธิภาพสูง

นพ. ภัทร ตันพรหม
4 พฤศจิกายน 2562

 

 

HIGHLIGHTS:

 

  • ไตวายแบ่งออกเป็น 2 ประเภทได้แก่
  • ไตวายเฉียบพลัน เป็นภาวะที่การทำงานของไตลดลงอย่างรวดเร็วหากได้รับการรักษาแก้ไขสาเหตุอย่างทันท่วงทีก็มีโอกาสที่การทำงานของไตจะฟื้นคืนกลับมาเป็นปกติหรือใกล้เคียงปกติได้
  • ไตวายเรื้อรัง เป็นภาวะที่การทำงานของไตค่อยๆเสื่อมลงเรื่อยๆเป็นระยะเวลาหลายปี ส่วนใหญ่มีสาเหตุมาจากโรคเรื้อรังของตัวผู้ป่วยเอง จำเป็นต้องได้รับการรักษาด้วยการบำบัดทดแทนไตอย่างถาวร เพื่อป้องกันหรือลดความเสี่ยงในการเสียชีวิต

 

ภาวะไตวายคืออะไร?

 

         “ไตวาย” คือภาวะที่ไตทำงานลดลงจนเริ่มสูญเสียความสามารถในการกรองน้ำและของเสียในเลือด ผ่านออกมาทางปัสสาวะ จนมีของเสียคั่งค้างในร่างกายและอาจมีภาวะบวมน้ำ เมื่อสมดุลของน้ำ,ของเสียและเกลือแร่ผิดปกติจนคั่งค้างในร่างกายเป็นปริมาณมาก ส่งผลให้ผู้ป่วยมีอันตรายถึงแก่ชีวิต หากไม่ได้รับการรักษาอย่างทันท่วงที 

 

ไตวายมีกี่ประเภท? 

 

  • ไตวายเฉียบพลัน คือการทำงานของไตลดลงอย่างรวดเร็วจากหลายสาเหตุ อาจมีอาการมีปัสสาวะออกน้อยลง บวมที่ขาและเท้า เบื่ออาหาร คลื่นไส้ อาเจียน มึนงง อ่อนเพลีย หากได้รับการรักษาแก้ไขสาเหตุอย่างทันท่วงทีก็มีโอกาสที่การทำงานของไตจะฟื้นคืนกลับมาเป็นปกติหรือใกล้เคียงปกติได้

 

  • ไตวายเรื้อรัง เป็นภาวะที่การทำงานของไตค่อยๆเสื่อมลงเรื่อยๆเป็นระยะเวลาหลายปี ส่วนใหญ่มีสาเหตุมาจากโรคเรื้อรังของตัวผู้ป่วยเอง เช่น โรคเบาหวานและโรคความดันโลหิตสูง เมื่อไตวายเรื้อรังจนเข้าสู่ระยะสุดท้ายแล้ว ไตจะเสียความสามารถในการกรองน้ำและของเสียอย่างถาวร จะมีการคั่งค้างของน้ำและของเสียในเลือดและเนื้อเยื่อ จนมีภาวะแทรกซ้อนจากทุกระบบของร่างกายและถึงแก่ชีวิตในที่สุด ผู้ป่วยไตวายเรื้อรังระยะสุดท้ายนี้ จำเป็นต้องได้รับการรักษาด้วยการบำบัดทดแทนไตอย่างถาวร เพื่อป้องกันหรือลดความเสี่ยงในการเสียชีวิต

 

การบำบัดทดแทนไตคืออะไร

          

         การบำบัดทดแทนไตหรือไตเทียม คือวิธีการรักษาทางการแพทย์เพื่อพยุงทดแทนการทำงานของไตธรรมชาติที่สูญเสียไปอย่างถาวร เพื่อให้ผู้ป่วยมีชีวิตอยู่ได้และมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น ประกอบไปด้วย การฟอกไตทางหน้าท้อง, การฟอกเลือด และการปลูกถ่ายไต การบำบัดทดแทนไตที่เป็นที่นิยมมากที่สุดคือการฟอกเลือด เนื่องจากเข้าถึงการรักษาง่ายขึ้น ใช้เวลาไม่นาน และอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์และพยาบาลอย่างใกล้ชิด การฟอกเลือดปัจจุบันมีการพัฒนาไปมากด้วยเครื่องไตเทียมประสิทธิภาพสูง ซึ่งเรียกว่า Online Hemodiafiltration (OL-HDF) 

 

Online Hemodiafiltration (OL-HDF) คืออะไร?

 

        OL-HDF คือการฟอกเลือดประสิทธิภาพสูง ต่างจากการฟอกเลือดแบบปกติ เพราะอาศัยกระบวนกำจัดของเสีย 2 กระบวนการรวมกัน คือกระบวนการแพร่ (Diffusion) ให้ของเสียซึมผ่านตัวกรองออกมาในน้ำยาฟอกเลือดเอง และกระบวนการพา (Convection) ให้ของเสียถูกน้ำปริมาณมากล้างผ่านตัวกรองออกมา จึงเพิ่มความสามารถในขจัดของเสียได้อย่างมีประสิทธิภาพมากกว่าการฟอกเลือดแบบปกติ ทั้งของเสียที่มีขนาดโมเลกุลเล็ก และของเสียที่มีขนาดโมเลกุลใหญ่ขึ้น OL-HDF ต้องใช้ตัวกรองที่มีประสิทธิภาพการกรองสูง ใช้น้ำยาฟอกเลือดที่มีความบริสุทธิ์สูง และใช้น้ำยาฟอกเลือดมากกว่าการฟอกเลือดแบบปกติเฉลี่ยถึง 20 ลิตร การฟอกเลือดแบบ          

       OL-HDF ยังสามารถผลิตและนำน้ำยาฟอกเลือดที่มีความบริสุทธิ์สูงเตรียมเข้าในสายฟอกเลือดได้เลย โดยไม่จำเป็นต้องใช้ขวดน้ำเกลือเพื่อเตรียมสายฟอกเลือด จึงช่วยลดการเกิดภาวะแทรกซ้อน ลดโอกาสในการติดเชื้อ ช่วยให้ผู้ป่วยมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น และมีชีวิตยืนยาวมากกว่าการฟอกเลือดแบบปกติในระยะยาว 

 

ประโยชน์ของการฟอกเลือดแบบ OL-HDF มีอะไรบ้าง?

 

  • ลดอาการคันที่ผิวหนังและส่งเสริมให้สุขภาพของกระดูกดีขึ้น เนื่องจากสามารถขจัดฟอสฟอรัสได้ดีขึ้น
  • ขจัดของเสียโมเลกุลขนาดกลางที่เกี่ยวข้องกับการอักเสบได้มากขึ้น
  • ลดกระบวนการอักเสบในร่างกาย เนื่องจากน้ำยาฟอกเลือดมีความบริสุทธิ์สูง
  • รักษาภาวะโลหิตจางจากโรคไตได้ดีขึ้น มีความอยากอาหารและมีภาวะโภชนาการที่ดีขึ้น
  • การทำงานระบบหัวใจและหลอดเลือดมีความคงตัวมากขึ้น ช่วยลดโอกาสในการเกิดภาวะความดันโลหิตต่ำระหว่างฟอกเลือด
  • ในระยะยาวช่วยลดอัตราการเสียชีวิต ช่วยให้มีชีวิตยืนยาวมากกว่าการฟอกเลือดแบบปกติ

 

ข้อควรระวังของการฟอกเลือดแบบ OL-HDF มีอะไรบ้าง?

 

  • ต้องใช้พยาบาลที่มีประสบการณ์และความชำนาญในการใช้เครื่องไตเทียมประสิทธิภาพสูง
  • ต้องใช้เครื่องไตเทียมรุ่นใหม่เพื่อความปลอดภัยในการให้การรักษา ซึ่งมีราคาแพงกว่าเครื่องฟอกเลือดแบบปกติ ทำให้ค่าใช้จ่ายในการฟอกไตแบบ OL-HDF ต่อครั้งมากกว่าการฟอกเลือดแบบปกติ
  • ต้องใช้ระบบน้ำที่มีความบริสุทธิ์สูงมากกว่าการฟอกเลือดปกติ และต้องมีการตรวจติดตามคุณภาพของน้ำบริสุทธิ์ที่ใช้ในการฟอกเลือดอย่างเข้มงวด

 

บทความโดย  

   

นพ.ภัทร ตันพรหม

อายุรแพทย์โรคไต

 

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม

แผนกอายุรกรรม

ชั้น 1 ตึก C   038-320300 ต่อ 4001-2

 

ติดต่อสมิติเวช

 

ศูนย์ข้อมูลเพิ่มเติม

โรงพยาบาลสมิติเวช ศรีราชา

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม โทร. 038-320-300